Mình biết đến Digital Marketing vào khoảng năm 2019. Đáng lẽ ra là mình học CNTT năm 2018 vì đã thi đậu. Nhưng gia đình mình gặp 1 chút chuyện và chị gái mình đã đăng ký chuyên ngành Digital Marketing này cho mình. Và lúc đó sáng mình bay vào chiều mình khai giảng và mình chẳng biết cái ngành này là ngành gì. Mình học chuyên ngành Digital Marketing tại Đại học FPT và cũng bắt đầu tìm hiểu về nó. Nhìn lại thời điểm đó, mình nghĩ mình đã bước vào Marketing với khá nhiều sự tò mò. Mình biết đây là một lĩnh vực đang phát triển, biết rằng Facebook, Google, YouTube hay các nền tảng online đang ngày càng quan trọng, nhưng thực tế Mình vẫn chưa hình dung được Digital Marketing thực sự rộng đến mức nào.

Sau một thời gian học ở trường, rồi tiếp tục tự học và làm việc thực tế, Mình mới dần hiểu rằng Digital Marketing không đơn giản là chạy quảng cáo Facebook, viết vài bài content hay làm một chiếc video đăng lên TikTok. Nó là cả một hệ thống các hoạt động giúp doanh nghiệp hoặc một cá nhân tiếp cận, giao tiếp và xây dựng mối quan hệ với khách hàng thông qua môi trường kỹ thuật số.

Đây cũng là lý do Mình muốn bắt đầu thư viện kiến thức trên ngocphan.blog bằng một câu hỏi rất cơ bản: Digital Marketing là gì và tại sao nó lại quan trọng đến vậy ở thời điểm hiện tại?

Digital Marketing là gì?

Nếu nói theo cách dễ hiểu nhất, Digital Marketing là việc sử dụng các nền tảng và công nghệ kỹ thuật số để thực hiện hoạt động Marketing. Những thứ rất quen thuộc với chúng ta mỗi ngày như Google, Facebook, TikTok, YouTube, website, email hay các nền tảng nhắn tin đều có thể trở thành một phần trong hoạt động Digital Marketing.

Ví dụ, một quán cà phê mới mở có thể tạo một fanpage Facebook, quay những video ngắn về không gian quán rồi đăng TikTok, tối ưu thông tin trên Google để khách hàng tìm được địa chỉ, khuyến khích khách hàng để lại đánh giá và chạy quảng cáo để tiếp cận thêm những người đang ở gần khu vực đó. Nếu nhìn riêng từng việc, chúng ta sẽ thấy đây là những công việc khác nhau. Nhưng nếu nhìn tổng thể, tất cả đều đang phục vụ một mục tiêu là đưa thương hiệu đến gần khách hàng hơn.

Một người có thể nhìn thấy video của quán trên TikTok, sau đó tò mò bấm vào trang cá nhân. Họ xem thêm vài video, tìm tên quán trên Google, đọc một vài đánh giá rồi cuối tuần rủ bạn đến thử. Người đó có thể không hề nghĩ mình đang “trải nghiệm một chiến dịch Digital Marketing”, nhưng thực tế rất nhiều điểm chạm trong hành trình đó được tạo ra từ Digital Marketing.

Mình nghĩ đây là cách đơn giản nhất để hiểu khái niệm này. Digital Marketing không phải chỉ là một công cụ. Nó là cách chúng ta sử dụng môi trường kỹ thuật số để kết nối thương hiệu với khách hàng.

Digital Marketing có phải chỉ là chạy quảng cáo?

Đây là một trong những hiểu lầm khá phổ biến khi mới bắt đầu tìm hiểu lĩnh vực này. Nhiều người nghe đến Digital Marketing là nghĩ ngay đến Facebook Ads, Google Ads hoặc TikTok Ads. Quảng cáo đúng là một phần rất quan trọng, nhưng nó chỉ là một phần trong cả hệ thống.

Trong quá trình học và làm, Mình tiếp xúc với rất nhiều mảng khác nhau như Content, Social Media, Website, SEO, Video, quảng cáo, dữ liệu và sau này là AI. Ban đầu Mình thường nhìn chúng như những công việc riêng biệt. Nhưng càng làm Mình càng nhận ra chúng có mối liên hệ với nhau.

Một bài viết trên website có thể được tối ưu SEO để người dùng tìm thấy trên Google. Từ bài viết đó, chúng ta có thể lấy một phần nội dung để làm Facebook post, một phần khác để xây dựng kịch bản video YouTube, sau đó cắt thành những video ngắn cho TikTok hoặc Reels. Nếu nội dung phù hợp, chúng ta có thể dùng quảng cáo để đưa nó đến nhiều người hơn. Khi có dữ liệu, chúng ta lại nhìn vào kết quả để biết nội dung nào hiệu quả và tiếp tục tối ưu.

Vì vậy, nếu chỉ học cách bấm nút chạy quảng cáo mà không hiểu khách hàng, nội dung, thông điệp và cách đo lường thì rất khó để hiểu được toàn bộ Digital Marketing.

Digital Marketing gồm những gì?

Đây là câu hỏi Mình từng gặp rất nhiều khi bắt đầu học. Càng tìm hiểu càng thấy có rất nhiều thứ phải học, từ Content Marketing, Social Media, SEO, Website, Google Ads, Facebook Ads, Email Marketing cho đến Analytics, Automation và AI.

Nhưng nếu nhìn đơn giản hơn, chúng ta có thể xem Digital Marketing như một hệ thống gồm nhiều mảnh ghép. Website có thể là nơi thương hiệu lưu trữ thông tin và nội dung. SEO giúp khách hàng tìm thấy những nội dung đó thông qua công cụ tìm kiếm. Social Media giúp thương hiệu giao tiếp và xây dựng cộng đồng. Content giúp truyền tải thông tin và tạo sự quan tâm. Video giúp nội dung trở nên trực quan hơn. Quảng cáo giúp chúng ta chủ động đưa thông điệp đến nhóm người mong muốn. Dữ liệu giúp đo lường và tối ưu. Còn AI đang trở thành một lớp công cụ mới hỗ trợ rất nhiều công việc trong toàn bộ quá trình đó.

Mình không nghĩ một người mới cần phải học tất cả cùng một lúc. Đây cũng là một bài học mà Mình nhận ra sau quá trình học và làm. Khi mới bắt đầu, chúng ta rất dễ bị cuốn vào việc học công cụ. Hôm nay thấy người ta nói về SEO thì học SEO, ngày mai thấy TikTok đang phát triển thì học TikTok, hôm sau lại có một công cụ AI mới xuất hiện và lại muốn học tiếp. Nếu không có định hướng, chúng ta có thể biết rất nhiều thứ nhưng cuối cùng lại không làm được một thứ nào đủ tốt.

Tại sao Digital Marketing quan trọng ở thời điểm này?

Theo cá nhân mình, lý do lớn nhất rất đơn giản: khách hàng đang dành rất nhiều thời gian trên môi trường số.

Trước đây, khi muốn tìm một sản phẩm hoặc dịch vụ, chúng ta có thể hỏi người quen, đi đến cửa hàng hoặc nhìn thấy quảng cáo trên truyền hình, báo chí và biển quảng cáo. Bây giờ hành trình đó đã thay đổi rất nhiều.

Một người có thể nhìn thấy một sản phẩm trên TikTok. Họ chưa mua ngay mà bắt đầu tìm kiếm thông tin trên Google, xem thêm video review trên YouTube, đọc bình luận trên Facebook, hỏi bạn bè hoặc thậm chí hỏi AI. Sau đó họ mới quyết định có mua hay không.

Điều này khiến doanh nghiệp không chỉ cần một sản phẩm tốt. Họ còn cần xuất hiện ở những nơi khách hàng đang tìm kiếm thông tin và cần có nội dung đủ tốt để khách hàng hiểu, tin tưởng rồi đưa ra quyết định.

Mình nghĩ đây chính là lý do Digital Marketing ngày càng quan trọng. Không phải vì Digital Marketing là một xu hướng mới, mà vì cách con người tiếp nhận thông tin và đưa ra quyết định đã thay đổi.

Một ví dụ rất gần gũi

Giả sử bạn có một cửa hàng bán đồ ăn. Trước đây, bạn có thể chỉ cần một mặt bằng ở vị trí đông người và một bảng hiệu dễ nhìn. Nhưng hiện tại, khách hàng có thể biết đến cửa hàng của bạn trước khi họ bước chân ra khỏi nhà.

Họ có thể nhìn thấy một video món ăn trên TikTok, sau đó vào Facebook xem thêm hình ảnh, tìm cửa hàng trên Google Maps, đọc đánh giá của những người đã từng ăn và cuối cùng mới quyết định đến thử.

Nếu món ăn ngon, họ có thể chụp ảnh đăng lên mạng xã hội. Cửa hàng lại có thêm nội dung từ khách hàng. Những người khác nhìn thấy, tiếp tục tìm hiểu và một vòng lặp mới bắt đầu.

Không có một công cụ nào trong số đó tự mình tạo ra toàn bộ kết quả. TikTok chỉ là một kênh. Google chỉ là một kênh. Facebook cũng chỉ là một kênh. Điều quan trọng là cách chúng được kết nối với nhau trong hành trình của khách hàng.

Đây là điều Mình càng làm càng thấy rõ: Digital Marketing không nằm ở từng công cụ riêng lẻ mà nằm ở cách chúng ta kết nối những công cụ đó để giải quyết một bài toán Marketing.

Một điều Ngọc nhận ra sau khi học và làm Digital Marketing

Khi còn học, Mình từng nghĩ người làm Marketing giỏi là người biết thật nhiều công cụ. Biết chạy quảng cáo, biết SEO, biết thiết kế, biết dựng video, biết làm website, biết phân tích dữ liệu…

Nhưng càng làm Mình càng thay đổi suy nghĩ đó.

Công cụ rất quan trọng, nhưng công cụ chỉ là phương tiện. Điều quan trọng hơn là chúng ta có hiểu mình đang làm gì hay không.

Trước khi mở CapCut, Mình cần biết mình đang muốn truyền tải điều gì. Trước khi viết một bài content, Mình cần hiểu mình đang viết cho ai. Trước khi chạy quảng cáo, Mình cần biết mình muốn đạt được kết quả gì. Và trước khi nhìn vào một con số, Mình cần hiểu con số đó đang nói lên điều gì.

Nếu không có những thứ đó, việc biết nhiều công cụ đôi khi chỉ khiến chúng ta làm được nhiều việc hơn, chứ chưa chắc làm đúng việc.

Đây cũng là lý do Mình ngày càng quan tâm đến việc học bằng cách làm. Mình có thể xem một video hướng dẫn CapCut, đọc một bài viết về Content hoặc học một khóa học Marketing, nhưng chỉ khi tự tay làm một video, tự viết một bài và tự nhìn vào kết quả, Mình mới thực sự hiểu mình còn thiếu gì.

Digital Marketing và sự thay đổi của AI

Nếu năm 2019 là thời điểm Mình bắt đầu biết đến Digital Marketing, thì hiện tại là một giai đoạn rất khác.

AI đang thay đổi cách người làm Marketing nghiên cứu, viết nội dung, tạo hình ảnh, làm video, phân tích dữ liệu và xử lý công việc hàng ngày.

Mình nghĩ đây là một cơ hội rất lớn, đặc biệt với những người mới bắt đầu. Trước đây, một người có thể cần rất nhiều thời gian để thực hiện một công việc. Bây giờ AI có thể hỗ trợ rút ngắn một phần đáng kể thời gian đó.

Nhưng AI cũng khiến Mình nhận ra một vấn đề khác. Khi ai cũng có thể tạo nội dung nhanh hơn, nội dung nào thực sự có giá trị sẽ càng trở nên quan trọng.

Nếu tất cả mọi người đều có thể dùng AI để viết một bài, lợi thế sẽ không còn nằm ở việc ai viết nhanh hơn. Nó sẽ nằm ở việc ai hiểu vấn đề sâu hơn, ai có trải nghiệm thật hơn, ai đặt câu hỏi tốt hơn và ai biết biến những trải nghiệm đó thành nội dung hữu ích.

Nếu bắt đầu học Digital Marketing từ hôm nay, Mình sẽ bắt đầu thế nào?

Nếu quay lại thời điểm năm 2019, Mình có lẽ sẽ học theo một cách khác. Mình sẽ không cố gắng học tất cả ngay từ đầu.

Mình sẽ bắt đầu bằng việc hiểu Marketing cơ bản, sau đó chọn một kỹ năng để thực hành thật nhiều. Có thể là Content, Social Media hoặc Video. Khi đã làm được một phần, Mình mới mở rộng sang Website, SEO, quảng cáo và phân tích dữ liệu.

Quan trọng nhất là Mình sẽ tạo ra sản phẩm ngay trong quá trình học.

Học Content thì viết.

Học video thì quay và dựng.

Học Social Media thì xây một kênh.

Học quảng cáo thì chạy một chiến dịch nhỏ và nhìn vào dữ liệu.

Học SEO thì tự xây một website và thử đưa một bài viết lên Google.

Bởi vì với Mình, công thức hiệu quả nhất vẫn là:

Học → Làm → Đo lường → Rút kinh nghiệm → Làm lại.

Không cần chờ đến khi mình giỏi mới bắt đầu. Chính quá trình làm mới cho chúng ta biết mình cần học thêm điều gì.

Digital Marketing sẽ còn thay đổi

Mình bắt đầu biết đến Digital Marketing từ năm 2019 và đến bây giờ, rất nhiều thứ đã thay đổi. Những nền tảng mới xuất hiện, hành vi người dùng thay đổi, video ngắn phát triển mạnh, AI trở thành một phần trong công việc và cách mọi người tìm kiếm thông tin cũng đang thay đổi.

Có thể vài năm nữa, những công cụ mà chúng ta đang sử dụng hôm nay sẽ không còn giống hiện tại.

Nhưng Mình nghĩ những nền tảng quan trọng của Marketing vẫn sẽ còn đó: hiểu khách hàng, hiểu vấn đề, biết truyền tải thông điệp, tạo ra nội dung có giá trị, biết đo lường và quan trọng nhất là khả năng thích nghi.

Đó cũng là lý do Mình bắt đầu xây dựng ngocphan.blog.

Mình không muốn biến website này thành nơi chứng minh rằng mình biết tất cả về Marketing. Mình muốn nó giống một thư viện cá nhân, nơi Mình ghi lại những gì mình đã học, những thứ mình đã làm, những trải nghiệm trong công việc, những công cụ mình sử dụng và cả những điều mình từng làm chưa tốt.

Có thể hôm nay Mình viết về Digital Marketing. Ngày mai Mình sẽ viết về cách xây dựng Content, cách sử dụng CapCut, cách làm Social Media, cách dùng AI cho công việc hay những kinh nghiệm Mình có được trong quá trình xây dựng thương hiệu cá nhân.

Mình vẫn đang học và chắc chắn sẽ còn rất nhiều thứ phải học.

Nhưng Mình tin rằng những gì mình đã học được không chỉ nên giữ lại cho riêng mình.

Digital Marketing, nếu nhìn đơn giản, là cách chúng ta sử dụng các nền tảng và công nghệ số để kết nối doanh nghiệp với khách hàng. Nhưng nếu đi sâu hơn, nó không chỉ là Facebook, TikTok, SEO, quảng cáo hay bất kỳ công cụ nào.

Nó là cách chúng ta hiểu khách hàng, tạo ra nội dung phù hợp, lựa chọn kênh để tiếp cận, đo lường kết quả và liên tục cải thiện.

Mình biết đến Digital Marketing từ năm 2019, học chuyên ngành này tại Đại học FPT và sau đó tiếp tục học thông qua công việc và trải nghiệm thực tế. Đến hiện tại, Mình vẫn chưa xem mình đã “học xong” Digital Marketing, bởi đây là một lĩnh vực luôn thay đổi.

Và có lẽ đó cũng là điều khiến Mình thích nó.

Mình muốn tiếp tục học, tiếp tục làm và tiếp tục ghi lại những gì mình trải nghiệm trên ngocphan.blog.

Học → Làm → Trải nghiệm → Chia sẻ.

Những gì mình biết, không chỉ để giữ cho riêng mình.